Δραστηριοτητες 1

Συγκεντρωτικές έρευνες δύο δεκαετιών αποκάλυψαν πως το 60% των ειδών καφέ παγκοσμίως απειλείται με εξαφάνιση, εξαιτίας της αποψίλωσης των δασών, των ασθενειών και της κλιματικής αλλαγής. Μία νέα μελέτη Βρετανών επιστημόνων, ήταν η πρώτη που επεξεργάστηκε τα στοιχεία για 124 διαφορετικά είδη που ευδοκιμούν στην Αφρική και στην Ασία. «Ο κίνδυνος εξαφάνισης για το 60% των ειδών καφέ είναι εξαιρετικά υψηλός, ειδικά όταν συγκρίνουμε αυτό το νούμερο με το 22% των απειλούμενων φυτών συνολικά στον πλανήτη», σχολιάζει ο Δρ. Νικ Λουγκάντα, επικεφαλής της ερευνητικής μονάδας στο Κιου.

Το καφεόδεντρο, που αποτελεί γένος αειθαλών φυτών, έχει δεκάδες αναγνωρισμένες ποικιλίες. Τα καφεόδενδρα ζουν περίπου 30 χρόνια και ευδοκιμούν κυρίως σε τροπικά κλίματα. Οι κάλυκες του καφέ αναπτύσσονται κατά μήκος των κλαδιών και χρειάζονται σχεδόν ένα χρόνο έως ότου ωριμάσουν. Οι κόκκοι του καφέ είναι ουσιαστικά τα κουκούτσια των καρπών. Το είδος arabica, που είναι και ένα από τα πιο δημοφιλή παγκοσμίως, είναι ανάμεσα σε αυτά που κινδυνεύουν, με τους επιστήμονες να ανησυχούν για την επιβίωσή του μακροπρόθεσμα. Τα αποτελέσματα της έρευνας προκαλούν ανησυχία στους εκατομμύρια καλλιεργητές ανά τον κόσμο. Καθώς οι συνθήκες γίνονται όλο και πιο δύσκολες, οι επιστήμονες εκτιμούν ότι η βιομηχανία θα πρέπει να βασιστεί περισσότερο σε άγριες ποικιλίες για να αναπτύξει πιο ανθεκτικά καφεόδεντρα. «Κάποια από τα είδη καφέ, έχουμε να τα δούμε στη φύση για περισσότερα από 100 χρόνια και είναι πιθανό ότι έχουν ήδη εξαφανιστεί», λέει ο Λουγκάντα.

Το είδος Arabica καλύπτει το 60% των αναγκών της παγκόσμιας αγοράς καφέ, ύψους πολλών δισεκατομμυρίων δολαρίων. Οι επιστήμονες στο Κιου συεργάστηκαν με ανθρώπους από την Αιθιοπία, ανακαλύπτοντας τον τεράστιο κίνδυνο που αντιμετωπίζουν αυτά τα φυτά, εξαιτίας της κλιματικής αλλαγής και όχι μόνο. Καθώς οι θερμοκρασίες αυξάνονται, οι ερευνητές εκτιμούν ότι τα καφεόδεντρα της ποικιλίας arabica είναι πιθανό να μειωθούν στο μισό μέχρι το τέλος του αιώνα. Οι καλλιεργητές του είδους arabica αλλά και του robusta (που καλύπτει σχεδόν το υπόλοιπο 40% της παγκόσμιας αγοράς) αναφέρουν ολοένα και περισσότερα προβλήματα στις καλλιέργειες από τις παρατεταμένες περιόδους ξηρασίας και την εξάπλωση ζιζανίων. «Ανάμεσα στα είδη που απειλούνται, είναι και εκείνα που έχουν τη δυναμική να χρησιμοποιηθούν για την ανάπτυξη νέων ειδών στο μέλλον, συμπεριλαμβανομένων των πιο ανθεκτικών στις ασθένειες και την επιδείνωση των κλιματικών συνθηκών», λέει ο δρ Άαρον Ντέιβις, επικεφαλής των μελετών για τον καφέ στο Κιου.

Η ερευνητική ομάδα προτείνει να ληφθούν άμεσα και έκτακτα μέτρα για την προστασία των ειδών του καφέ τόσο στη φύση όσο και σε ειδικές εγκαταστάσεις όπως είναι οι τράπεζες σπόρων. Για την ώρα πάντως, σπόροι μόνο από τα μισά είδη φυλάσσονται σε ασφαλείς τοποθεσίες και σχεδόν το ένα τέταρτο των ειδών βρίσκεται έξω από οποιαδήποτε προστατευόμενη ζώνη.